{"id":96,"date":"2015-07-25T07:43:03","date_gmt":"2015-07-25T07:43:03","guid":{"rendered":"https:\/\/ba.warchildhood.org\/?page_id=96"},"modified":"2025-06-18T13:05:35","modified_gmt":"2025-06-18T11:05:35","slug":"status-djece-u-ratovima-pravni-okvir","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/warchildhood.org\/ba\/status-djece-u-ratovima-pravni-okvir\/","title":{"rendered":"Status djece u ratovima: pravni okvir"},"content":{"rendered":"[vc_row type=”in_container” full_screen_row_position=”middle” column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” scene_position=”center” text_color=”dark” text_align=”left” row_border_radius=”none” row_border_radius_applies=”bg” overlay_strength=”0.3″ gradient_direction=”left_to_right” shape_divider_position=”bottom” bg_image_animation=”none”][vc_column column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_spacing=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/1″ tablet_width_inherit=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid”][divider line_type=”No Line” custom_height=”30″][\/vc_column][\/vc_row][vc_row type=”grid” full_screen_row_position=”middle” column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” scene_position=”center” text_color=”dark” text_align=”left” row_border_radius=”none” row_border_radius_applies=”bg” overlay_strength=”0.3″ gradient_direction=”left_to_right” shape_divider_position=”bottom” bg_image_animation=”none” is_fss_bg=”no” css=”.vc_custom_1431154933423{padding-top: 90px !important;}”][vc_column column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_spacing=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”2\/3″ tablet_width_inherit=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid” dp_animation=””][vc_column_text]\n

\u201cRat kr\u0161i svako pravo djeteta \u2013 pravo na \u017eivot, pravo na \u017eivot u porodici i zajednici, pravo na zdravlje, pravo na razvoj li\u010dnosti, kao i pravo na odgoj, njegu i za\u0161titu.\u201d[1]<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Ratovi dvadesetog stolje\u0107a poprimili su sasvim novu dimenziju zbog pomaka u oblasti tehnologije. Pojava i uvo\u0111enje novih vrsta oru\u017eja rezultirala je dramati\u010dnim porastom broja \u017ertava. Nadalje, novi modeli ratovanja karakteristi\u010dni za savremene oru\u017eane sukobe, bri\u0161u jasne granice izme\u0111u civilnog i vojnog sektora. Ratovi se vi\u0161e ne vode izme\u0111u, nego unutar dr\u017eava. Sve to je rezultiralo naglim skokom broja i procenta civilnih \u017ertava rata. Naime, na po\u010detku stolje\u0107a civilne \u017ertve rata \u010dinile su svega 5% od ukupnog broja \u017ertava, dok je taj procenat krajem stolje\u0107a porastao na 90%.[2]\u00a0Gotovo polovinu od ukupnog broja \u017ertava savremenih oru\u017eanih sukoba \u010dine djeca.[3]\u00a0Prema UNICEF-ovim podacima, vi\u0161e od milijardu dje\u010daka i djevoj\u010dica \u017eivi u zemljama ili na teritorijama pogo\u0111enim oru\u017eanim sukobom, a preko 300 miliona njih pripada starosnoj grupi ispod pet godina.[4]\n

Tokom posljednjih decenija, za\u0161tita i dobrobit djece za vrijeme oru\u017eanog sukoba, zauzimaju visoko i va\u017eno mjesto u politi\u010dkoj agendi me\u0111unarodne zajednice. Kao rezultat, stvorena je zna\u010dajna pravna osnova sa\u010dinjena od normi, standarda i pravila koje proisti\u010du uglavnom iz me\u0111unarodnog humanitarnog i prava ljudskih prava, i \u010dine regulatorni okvir za za\u0161titu djece u kontekstu savremenog oru\u017eanog sukoba.[5]\n

Sukladno standardima me\u0111unarodnog humanitarnog prava, djeca, za vrijeme oru\u017eanog sukoba u\u017eivaju pravo na jednaku za\u0161titu kao i ostatak civilnog stanovni\u0161tva. Nadalje, zbog njihove ranjivosti i specifi\u010dnih razvojnih potreba, djeca imaju pravo i na posebnu, dodatnu za\u0161titu. Neke od jamstava (garancija) me\u0111unarodnog humanitarnog prava, ali i drugih me\u0111unarodnih pravnih instrumenata postale su dijelom obi\u010dajnog me\u0111unarodnog prava.<\/p>\n

Neki od klju\u010dnih pravnih instrumenata na kojima po\u010diva za\u0161tita djece za vrijeme oru\u017eanog sukoba su:<\/p>\n

Konvencija o pravima djeteta (1989), Fakultativni protokol uz Konvenciju o pravima djeteta glede uklju\u010divanja djece u oru\u017eane sukobe (2000), \u017denevska konvencija (1949), Dopunski protokoli \u017denevske konvecije (1977), Konvencija 182 MOR o najgorim oblicima iskori\u0161tavanja dje\u010dijeg rada (1999), Rimski statut Me\u0111unarodnog kazenog suda (2002), odre\u0111ene rezolucije Vije\u0107a sigurnosti UN-a usvojene u periodu izme\u0111u 1999. i 2009. godine<\/em><\/strong>.<\/strong>[6]\n

Evolucija i ekspanzija pomenute pravne osnove koju \u010dine me\u0111unarodni ugovori, protokoli i instrumenti \u201cmekog\u201d prava nastavlja i istovremeno usmjerava proces pobolj\u0161anja za\u0161tite djece i po\u0161tivanja njihovih prava za vrijeme oru\u017eanog sukoba. Me\u0111utim, u\u010dinkovita implementacija standarda postavljenih u gore navedenim instrumentima i dalje predstavlja izazov u mnogim dijelovima svijeta.<\/p>\n

Uprkos pravilima utemeljenim u me\u0111unarodnom pravu, kr\u0161enje prava miliona djece u svijetu se i dalje nastavlja. Primarnu odgovornost za postoje\u0107u situaciju snose dr\u017eave, koje su je stoga du\u017ene i promijeniti. Dakle, nacionalna prava dr\u017eava \u010dine va\u017ean dio pravne strukture koja osigurava za\u0161titu djece u konfliktnim zonama. U nekim slu\u010dajevima, nacionalna prava pru\u017eaju vi\u0161i stepen za\u0161tite od me\u0111unarodno propisanih standarda, dok je u drugim slu\u010dajevima obrnuto.<\/p>\n

I pored obeshrabruju\u0107ih statisti\u010dkih podataka koji ukazuju na visok stepen ranjivosti djece tokom oru\u017eanog sukoba, bitno je ista\u0107i da su djeca sposobna bi\u0107a, koja tako\u0111er zajedno sa svojim porodicama i zajednicama igraju va\u017enu ulogu u cijelom sistemu i procesu njihove vlastite za\u0161tite.<\/p>\n

\n

 <\/p>\n[1] Gra\u00e7aMachel, the United Nations Secretary-General’s Expert on the Impact of Armed Conflict on Children, UN report \u201cImpact of Armed Conflict on Children\u201d, <\/em>1996, available at: http:\/\/www.unicef.org\/graca\/a51-306_en.pdf<\/p>\n[2] Ibid<\/p>\n[3] Ibid<\/p>\n[4] UNICEF, \u201cProgress for Children\u201d, New York, 2009, p 20, available at: http:\/\/www.UNICEF.org\/protection\/files\/Progress_for_Children-No.8_EN_081309(1).pdf<\/p>\n[5] International Bureau for Children\u2019s Rights, A Guide on International Human Rights and Humanitarian Law on Children in Armed Conflict, 2010, available at: http:\/\/www.essex.ac.uk\/armedcon\/story_id\/000911.pdf<\/p>\n[6] Children and Armed Conflict, International Standards for Action, 2003, available at: http:\/\/www.unicef.org\/emerg\/files\/HSNBook.pdf[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_spacing=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/3″ tablet_width_inherit=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid” dp_animation=””][vc_widget_sidebar sidebar_id=”page-sidebar”][\/vc_column][\/vc_row]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[vc_row type=”in_container” full_screen_row_position=”middle” column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” scene_position=”center” text_color=”dark” text_align=”left” row_border_radius=”none” row_border_radius_applies=”bg” overlay_strength=”0.3″ gradient_direction=”left_to_right” shape_divider_position=”bottom” bg_image_animation=”none”][vc_column column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_spacing=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/1″ tablet_width_inherit=”default”…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"give_campaign_id":0,"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"Rat kr\u0161i svako pravo djeteta \u2013 pravo na \u017eivot, pravo na \u017eivot u porodici i zajednici, pravo na zdravlje, pravo na razvoj li\u010dnosti, kao i pravo na odgoj, njegu i za\u0161titu.","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"class_list":["post-96","page","type-page","status-publish"],"campaignId":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warchildhood.org\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/96","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warchildhood.org\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/warchildhood.org\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warchildhood.org\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warchildhood.org\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/warchildhood.org\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/96\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5735,"href":"https:\/\/warchildhood.org\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/96\/revisions\/5735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warchildhood.org\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}